• Kogo obciążajÄ… alimenty?
• Od czego zależy wysokość alimentów?
• Czy można wystÄ…pić o zmianÄ™ zasÄ…dzonych alimentów?
• Kiedy dziecku nie należą siÄ™ alimenty?
• Alimenty dla byÅ‚ego małżonka

Alimenty / Kogo obciążają alimenty?

 ObowiÄ…zek pÅ‚acenia alimentów obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeÅ„stwo, w zależnoÅ›ci od stopnia pokrewieÅ„stwa obowiÄ…zek ten dotyka jednak czÅ‚onków rodziny w różnym stopniu i w różnej kolejnoÅ›ci. W pewnych sytuacjach alimenty muszÄ… pÅ‚acić także osoby nie bÄ™dÄ…ce rodzinÄ….

ObowiÄ…zek alimentacyjny to inaczej obowiÄ…zek dostarczania Å›rodków utrzymania (najczęściej), a w miarÄ™ potrzeby także Å›rodków wychowania. PÅ‚acenia alimentów może domagać siÄ™ jedynie osoba znajdujÄ…ca siÄ™ w niedostatku. Nie dotyczy to jednak maÅ‚oletnich dzieci, które nie mogÄ… utrzymać siÄ™ samodzielnie.

ObowiÄ…zek aliementacyjny obciąża krewnych w linii prostej (czyli wnuki, dzieci, rodziców, dziadków) oraz rodzeÅ„stwo, w tym także rodzeÅ„stwo przyrodnie. ObowiÄ…zek ten dotyka jednak czÅ‚onków rodziny w różnym stopniu i w różnej kolejnoÅ›ci. ZasadÄ… jest bowiem, że obowiÄ…zek pÅ‚acenia alimentów obciąża zstÄ™pnych¹ przed wstÄ™pnymi², a wstÄ™pnych przed rodzeÅ„stwem, przy czym obowiÄ…zek pÅ‚acenia alimentów przez osobÄ™ zobowiÄ…zanÄ… w dalszej kolejnoÅ›ci powstaje dopiero wówczas, gdy nie udaÅ‚o siÄ™ uzyskać alimentów od osoby zobowiÄ…zanej w bliższej kolejnoÅ›ci, lub gdy osoba ta nie jest w stanie wypeÅ‚nić swojego obowiÄ…zku. Oznacza to, że jeżeli osoba uprawniona do alimentacji posiada zstÄ™pnych (dzieci, wnuki), to może domagać siÄ™ od nich alimentów w pierwszej kolejnoÅ›ci. Dopiero gdy zstÄ™pni nie bÄ™dÄ… mogli zaspokoić jej potrzeb bÄ™dzie mogÅ‚a zwrócić siÄ™ do wstÄ™pnych (rodziców, dziadków), a w dalszej kolejnoÅ›ci do rodzeÅ„stwa. Powyższa sytuacja bÄ™dzie miaÅ‚a miejsce oczywiÅ›cie jedynie wówczas, jeżeli alimentów bÄ™dzie domagać siÄ™ osoba dorosÅ‚Ä…. W przypadku alimentów należnych maÅ‚oletniemu dziecku w pierwszej kolejnoÅ›ci zobowiÄ…zani sÄ… rodzice, a w drugiej kolejnoÅ›ci dziadkowie.

Uwaga! Roszczenia o Å›wiadczenia alimentacyjne przedawniajÄ… siÄ™ z upÅ‚ywem trzech lat - oznacza to, że można domagać siÄ™ alimentów najdalej za trzy lata wstecz.

Przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przewidują także sytuacje, kiedy alimenty muszą płacić osoby nie będące rodziną, a mianowicie:

1. w pewnych sytuacjach do alimentacji zobowiązani są byli małżonkowie po rozwiązaniu małżeństwa;

2. ojciec nie bÄ™dÄ…cy mężem matki ma obowiÄ…zek przyczynić siÄ™ do wydatków zwiÄ…zanych z ciążą i porodem oraz kosztów trzymiesiÄ™cznego utrzymania matki w okresie porodu;

3. rozwiązując stosunek przysposobienia sąd może stosownie do okoliczności, utrzymać wynikające z niego obowiązki alimentacyjne;

4. dziecko może domagać siÄ™ alimentów od swojego ojczyma albo macochy, jeżeli odpowiada to zasadom współżycia spoÅ‚ecznego;

5. ojczym albo macocha może domagać siÄ™ alimentów od swojego pasierba, jeżeli odpowiada to zasadom współżycia spoÅ‚ecznego.

Uwaga! ZobowiÄ…zany może uchylić siÄ™ od wykonania obowiÄ…zku alimentacyjnego wzglÄ™dem uprawnionego, jeżeli żądanie alimentów jest sprzeczne z zasadami współżycia spoÅ‚ecznego. Nie dotyczy to jednak obowiÄ…zku rodziców wobec ich maÅ‚oletniego dziecka.

ZobowiÄ…zany może uchylić siÄ™ od wykonania obowiÄ…zku alimentacyjnego wzglÄ™dem uprawnionego, jeżeli żądanie alimentów jest sprzeczne z zasadami współżycia spoÅ‚ecznego. PrzykÅ‚adowo można wskazać, że sprzeczne z zasadami współżycia spoÅ‚ecznego byÅ‚oby alimentowanie osoby, która z wÅ‚asnej winy popadÅ‚a w niedostatek (np. na skutek pijaÅ„stwa lub narkomanii) albo Å›wiadomie zrezygnowaÅ‚a z pomocy paÅ„stwa (np. stypendium).

Możliwość uchylenia siÄ™ od pÅ‚acenia alimentów z powoÅ‚aniem siÄ™ na zasady współżycia spoÅ‚ecznego nie dotyczy jednak obowiÄ…zku rodziców wobec ich maÅ‚oletniego dziecka (istnieje natomiast taka możliwość w stosunku do dziecka peÅ‚noletniego).